على محمدى خراسانى
79
شرح مكاسب (فارسى)
است منتها اگر چيده باشند كه تطهير هم لازم ندارد و اگر كنده باشند بايد ريشههاى پشم يا مو را تطهير كنند . انّما الكلام در آن اجزايى است كه حيات در آنها حلول كرده از قبيل گوشت ، چربى ، پوست . حال آيا خريد و فروش ميته [ گوشت آن ] و آندسته از اجزايى كه حيات در آنها حلول كرده مثل روغن و پوست ، آن هم از ميتهء حيواناتى كه داراى خون جهنده هستند يعنى بههنگام بريدن رگهاى گردن خون با جستن خارج مىشود [ پس ماهى و . . . خارج شد ] چنين معاملهاى شرعا جايز است يا نه ؟ در جواب مىفرمايند : آرى معاوضه بر ميته و اجزاء آن حرام است به چند دليل : 1 - على المعروف . . . يعنى شهرت فتوائيه كه نزد جماعتى حجت است . 2 - مرحوم علّامه در تذكره ادعاى اجماع كرده بر حرمت « 1 » و از مرحوم علّامه در منتهى « 2 » و فاضل مقداد در تنقيح « 3 » همچنين نقل شده [ گرچه خود ما عبارت آنها را مستقيما نديدهايم ] كه آنها نيز ادعاى اجماع كردهاند بر حرمت ، و از مرحوم شيخ طوسى در كتاب خلاف ، باب رهن ، « 4 » نيز حكايت شده كه ادعاى اجماع كرده بر عدم ملكيّت ميته . يعنى فرمودهاند : بالاجماع ميته قابل تملك نيست [ و چيزى هم كه قابل تملك نباشد بيعش جايز نيست و سيأتى كه آيا بيع ما لا يملك به ضميمهء ما يملك جايز است يا نه ؟ ] 3 - عمومات متقدّمه : در روايت تحف العقول و فقه الرضا صريحا از ميته
--> ( 1 ) تذكره ج 1 ص 464 ، ( 2 ) منتهى ج 2 ص 1009 ، ( 3 ) التنقيح الرائع ج 2 ص 5 . ( 4 ) خلاف ج 3 ص 240 ، كتاب الرهن مسئله 34 .